To co nikt nie ujawni o wolumenie. Teoria i praktykaDla Richarda W. Schabackera, którego uważam za ojca analizy technicznej na Zachodzie, rygorystyczna analiza techniczna powinna łączyć badanie ceny i wolumenu. Paradoksalnie, wolumen był ostatnim elementem, który skutecznie włączyłem do mojej strategii handlowej, ze względu na niedobór praktycznych informacji.
W tym artykule omówię klasyczne podejście do wykorzystania wolumenu, a następnie moje osobiste podejście, oparte na logice i zgromadzonym doświadczeniu.
Niezależnie od tego, czy jesteś początkującym, czy ekspertem na rynkach, i czy używasz wolumenu do wyjaśniania swoich analiz, po przeczytaniu tego artykułu twoja perspektywa na ten temat się wzbogaci.
Czym jest wolumen?
Wolumen, w kontekście rynków finansowych, reprezentuje liczbę akcji, kontraktów lub lotów handlowanych w danym aktywie w określonym czasie.
Wolumen odzwierciedla intensywność aktywności na rynku i jest przedstawiany jako histogram bezpośrednio pod wykresem cen.
„Wolumen to kwestia relatywna; to znaczy, gdy mówimy o wysokim wolumenie, mamy na myśli wolumen transakcji większy niż ten, który utrzymywał się przez pewien czas wcześniej.”
— Richard W. Schabacker, Technical Analysis and Stock Market Profits
Klasyczne podejście do wolumenu:
Ogólnie główni propagatorzy tej dyscypliny dostrzegają użyteczność danych wolumenu w następujących kwestiach:
1. Potwierdzenie siły trendu:
Wolumen powinien wspierać siłę trendu, a jeśli wolumen jest słaby, prawdopodobnie możemy przewidzieć odwrócenie, ponieważ niskie wolumeny w trendzie wskazują na spadek zainteresowania uczestników.
2. Analiza wsparć i oporów:
Większość głównych propagatorów wskazuje, że słabość wolumenu może być sygnałem potencjalnych odwróceń, podczas gdy zalecają potwierdzanie przebić wsparć i oporów zwiększonym wolumenem.
3. Analiza formacji kontynuacji lub wyczerpania:
Klasyczne podejście zakłada, że przed podjęciem decyzji o wejściu w formacje kontynuacji lub wyczerpania (akumulacje lub dystrybucje; formacje głowy i ramion, podwójne szczyty i dołki, trójkąty itp.) powinno dojść do wyczerpania wolumenu, a następnie potwierdzenia przełamania wzoru znacznym wzrostem wolumenu, który zapewni obecność zainteresowania uczestników.
To podejście jest solidne w teorii, ale w praktyce może prowadzić do subiektywnych interpretacji i błędów, jeśli nie zostanie odpowiednio kontekstualizowane.
Osobista wizja: Niech moc będzie z tobą
Z mojego doświadczenia wynika, że wolumen nie powinien być interpretowany głównie poprzez obserwację jego słabości, ponieważ może to prowadzić do błędnych odczytów i przedwczesnych wejść na rynek. Zamiast tego polecam skupić się na wykrywaniu siły jako decydującego czynnika. Wysoki wolumen ujawnia masowy napływ uczestników lub dużych zleceń — czy to od dużych inwestorów, czy instytucji — pozostawiając wyraźny ślad na rynku. Te duże zlecenia, zarówno kupna, jak i sprzedaży, wskazują na realne zaangażowanie i potencjał do trwałych ruchów.
O wolumenie i analizie trendów:
Dlaczego opierać odwrócenie na słabości trendu, skoro kluczowe jest zidentyfikowanie kontekstu i siły napędzającej zmianę? Wyraźnie osłabiona akcja cenowa, poparta niskimi wolumenami, może nadal podążać w tym samym kierunku trendu, wyczerpując nasze konta, jeśli opieramy wejścia na słabości wolumenu. Zarówno w przypadku tradingu zgodnego z trendem, jak i przeciwko niemu, punkt zwrotny musi być poparty solidnym wolumenem. Ten szczyt aktywności potwierdza, że duzi inwestorzy lub instytucje są w akcji, co przekłada się na większe zainteresowanie i płynność.
Jako analitycy techniczni, naszym celem jest wychwytywanie fluktuacji lub trendów, a nie diagnozowanie, czy trend jest „zdrowy”. Słabość jest istotną informacją do wykrywania wyczerpania, ale to siła, w odpowiednim kontekście i z odpowiednim potwierdzeniem (poprzez wzorce), zwiększy naszą skuteczność i poprawi stosunek ryzyka do zysku.
Na rysunku 1.1 możemy zauważyć, że szczyty wolumenu zazwyczaj zapowiadają przerwy lub odwrócenia w trendach.
Rysunek 1.1
Tesla. Wykres dzienny
Na rysunku 1.2 możemy zauważyć, jak słabość wolumenu mogła wskazywać na spadek zainteresowania ze strony uczestników (1 i 2), ale to wzrost wolumenu i wzorzec japońskich świec (3) może potwierdzić prawdopodobne skuteczne wejście.
Rysunek 1.2
BTC/USDT Wykres dzienny
O wolumenie w analizie wsparć i oporów:
Jak wspomniałem wcześniej, słabość jest istotną informacją, ale siła jest niezbędna, aby potwierdzić zwrot lub kontynuację trendu.
Zgodnie z klasycznym podejściem, przełamanie wsparcia lub oporu powinno być poparte dużym wzrostem wolumenu, ale doświadczenie nauczyło mnie, że często wysoki wolumen zauważony podczas przełamania to typowe pułapki na niedźwiedzie i byki, w których kupujący lub sprzedający zostają uwięzieni.
Przyczyn jest kilka: wsparcia i opory to strefy psychologiczne i stale się zmieniające, dlatego łatwo pomylić wolumen przełamania z wolumenem odrzucenia; jednocześnie, przy przełamaniu ważnych wsparć lub oporów, duże instytucje często manipulują lub chronią swoje pozycje, dokonując dużych zakupów lub sprzedaży.
Jak uniknąć wpadnięcia w pułapki na niedźwiedzie lub byki, a nawet jak wykorzystać te pułapki na naszą korzyść?
Osobiście polecam nie szukać przełamań wsparć i oporów na podstawie wolumenu. Kompresje cenowe w okolicach wsparć i oporów będą bardziej użyteczne w tym celu, ponieważ ujawniają intencje i dominację kupujących lub sprzedających, a także oferują lepszy stosunek ryzyka do zysku. Wysokie wolumeny zazwyczaj oznaczają odrzucenie, nawet jeśli strefa została pozornie przełamana. Bez wcześniejszej kompresji – lub akumulacji czy dystrybucji – nigdy nie warto szukać przełamań.
Na rysunku 1.3 możemy zaobserwować dwa zjawiska w jednym: przełamanie formacji konsolidacji oraz przełamanie oporu (110 000 USD) po kompresji cenowej (3). Zauważcie, jak siły kupujące intensywnie broniły strefy 100 000 USD, co manifestuje się w szczytach wolumenu i dużych wzorcach obejmujących, które poprzedzały te wydarzenia (1 i 2). Kompresja cenowa w strefie 110 000 USD ujawnia intencję byków do przełamania oporu w kontekście, w którym siła kupujących jest dominująca.
Z kolei na rysunku 1.4 pokazuję, jak wygląda pułapka na niedźwiedzie. Zauważcie, że to, co wydaje się potwierdzonym przełamaniem z wolumenem na bronionym wsparciu, okazało się dużym odrzuceniem ze strony dużych inwestorów lub instytucji (1).
W tym miejscu wprowadzę dwie uwagi:
Histogram wolumenu na niektórych platformach inwestycyjnych jest przedstawiany w kolorach, aby ułatwić wizualne wykrywanie wzorców, ale wolumeny nie mają koloru. To, czy wolumen jest byczy, czy niedźwiedzi, nie zależy od tego, czy towarzysząca mu świeca jest bycza, czy niedźwiedzia, lecz od interpretacji analityka technicznego w czasie rzeczywistym, a przede wszystkim od późniejszego rozwoju wydarzeń. W przykładzie fałszywego przełamania na rysunku 1.4 widzimy wolumen odrzucenia byczego.
Kolejnym kluczowym aspektem jest to, że wsparcia w dużych i zdrowych trendach wzrostowych generują więcej fałszywych przełamań niż wiarygodnych przełamań, dlatego polecam podejmować więcej pozycji długich. Ponadto, w euforii i nadziei typowej dla rynku byka, pozycje krótkie będą wyjątkowo niebezpieczne.
W artykułach „Pułapki na niedźwiedzie i byki” oraz „Podwójna presja. Klucz do dobrego tradingu przełamania” bardzo dobrze opisuję te zjawiska.
Rysunek 1.3
BTC/USDT Wykres dzienny
Rysunek 1.4
BTC/USDT Wykres 4-godzinny
O wolumenie w formacjach kontynuacji lub wyczerpania:
Chociaż często zaleca się upewnienie się, że przed przełamaniem formacji wyczerpania następuje spadek wolumenu, ja polecam zapewnienie wykrycia dużych wolumenów w formacji wyczerpania oraz potwierdzanie wejść na podstawie kompresji cenowych na granicach zakresu akumulacji lub dystrybucji.
Duże wolumeny w formacjach kontynuacji lub wyczerpania oznaczają, że wielu uczestników lub silne instytucje dokonują częściowego lub całkowitego zamknięcia swoich pozycji kupna lub sprzedaży, co może prowadzić do korekty. Nawet inwestorzy tacy jak Thomas Bulkowski ujawnili, że skuteczność formacji wzrasta, gdy występuje wysoki wolumen.
Z drugiej strony, wbrew klasycznemu podejściu, polecam unikać potwierdzania wejść na podstawie przełamań wzorców z dużym wolumenem, ponieważ formacje wyczerpania i kontynuacji trendu często generują silne wybuchy zmienności, które w najlepszym przypadku sprawią, że przegapisz trend, a w najgorszym narażą Cię na wejścia z bardzo złym stosunkiem ryzyka do zysku. Kompresje cenowe będą bezpieczniejszą opcją do realizacji wejść i wykorzystania wybuchów zmienności.
Na rysunku 1.5 można zaobserwować skuteczność kompresji cenowych w odpowiednim kontekście oraz jak wolumen jest kluczowym czynnikiem do określenia obecności dużych inwestorów.
Rysunek 1.5
BTC/USDT Wykres dzienny
Kilka dodatkowych przykładów:
Wzorzec ABCD oferuje doskonałe możliwości do podejmowania wejść na podstawie wolumenu, zawsze z potwierdzeniem akcji cenowej. Na rysunku 1.6 zobaczycie, jak dobrze można wykorzystać pułapki na niedźwiedzie (D), bardzo powszechne w silnych trendach wzrostowych.
Rysunek 1.6
BTC/USDT Wykres dzienny
Istotne dane dotyczące wolumenu:
Wolumen na rynku Forex i CFD
Zarówno rynek Forex (waluty), jak i CFD (kontrakty na różnice kursowe) działają w sposób zdecentralizowany i pozagiełdowy (OTC), co oznacza, że nie ma centralnej giełdy, na której rejestrowany jest cały wolumen transakcji.
Na rynku Forex wolumen widoczny na platformach nie odzwierciedla „rzeczywistego wolumenu” całego światowego rynku, a jedynie przepływ transakcji w ramach puli płynności brokera lub jego dostawców płynności.
CFD, jako instrumenty pochodne OTC oferowane przez brokerów, podlegają temu samemu wzorcowi: widoczny wolumen jest specyficzny dla brokera i jego sieci płynności, a nie dla całkowitego rynku bazowego. Brokerzy agregują płynność od wielu dostawców (takich jak banki czy dark pools), ale inwestorzy widzą tylko ułamek tego, co może nie odzwierciedlać rzeczywistego wolumenu aktywów bazowych (np. CFD na akcje nie pokazuje całkowitego wolumenu giełdy).
Wolumen na giełdach scentralizowanych
Rynki akcji, takie jak NYSE, są scentralizowane, co oznacza, że wszystkie transakcje są przeprowadzane i rejestrowane na jednej regulowanej giełdzie. Umożliwia to skonsolidowane i w czasie rzeczywistym raportowanie całkowitego wolumenu akcji handlowanych na danej giełdzie. Wolumen odzwierciedla wszystkie zrealizowane transakcje na giełdzie, w tym całkowitą liczbę akcji kupionych i sprzedanych. Pod ścisłą regulacją dane są standaryzowane, audytowane i publicznie dostępne.
Wolumen na rynku kryptowalut
Rynek kryptowalut jest zdecentralizowany i rozdrobniony, podobnie jak Forex: transakcje odbywają się na wielu globalnych giełdach (takich jak Binance czy Coinbase), bez ujednoliconego centralnego rejestru. Sprawia to, że całkowity wolumen jest agregacją danych raportowanych przez każdą platformę, co wprowadza niespójności i manipulacje.
Osobiście polecam przywiązywać wagę do danych z Binance, ponieważ konsekwentnie prowadzi w wolumenie handlu spot i instrumentów pochodnych na poziomie globalnym, reprezentując znaczną część rynku (około 30-40% w ostatnich zagregowanych metrykach).
Wolumen i S&P 500
Chociaż indeks S&P 500, jako wskaźnik złożony, a nie aktywo handlowe samo w sobie, nie rejestruje wolumenu transakcji, inteligentną strategią analizy wolumenu związanego z tym indeksem jest monitorowanie wolumenu obrotu ETF-u SPY (SPDR S&P 500 ETF Trust). Ten fundusz giełdowy wiernie odwzorowuje zachowanie indeksu S&P 500 i przyciąga wysoki poziom aktywności handlowej, oferując w ten sposób cenną metrykę do oceny zainteresowania rynku, płynności i potencjalnych wzorców wolumenu podczas trendów wzrostowych lub spadkowych.
Na rysunkach 1.7 i 1.8 można zobaczyć, jak sprytnie można zastosować odczyty S&P 500 w połączeniu z wolumenami SPY.
Rysunek 1.7
S&P 500 Wykres dzienny
Rysunek 1.8
SPY Wykres dzienny
Uwaga końcowa:
Jeśli chcecie rzucić okiem na moje rekordy analiz, możecie poszukać mojego profilu w języku hiszpańskim, gdzie przejrzyście dzielę się dobrze zdefiniowanymi wejściami na rynek. Przesyłajcie dobre wibracje, jeśli podobał wam się ten artykuł, i niech Bóg błogosławi was wszystkich.
